Biuletyn do pobrania



Dzisiaj jest:






Prawa ofiary PDF Drukuj Email

Każda osoba fizyczna, której dobro chronione prawem (m.in. życie, zdrowie, godność, wolność, mienie) zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, a także jej najbliżsi jest uznawana wg prawa za ofiarę i może żądać respektowania praw ofiary.

OFIARA PRZEMOCY DOMOWEJ, A TAKŻE OFIARA INNEGO PRZESTĘPSTWA MA PRAWO DO:

DO ZŁOŻENIA ZAWIADOMIENIA O PRZESTĘPSTWIE W NAJBLIŻSZEJ JEDNOSTCE POLICJI
Od momentu, którym złożyłeś zawiadomienie o przestępstwie, przysługują Ci pewne prawa. Jeżeli w ciągu 6 tygodni od złożenia zawiadomienia o przestępstwie, nie zostaniesz poinformowany o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania, możesz wnieść zażalenie do prokuratora, korzystając przedtem z możliwości przejrzenia akt.

 

W POSTĘPOWANIU PRZYGOTOWAWCZYM (ŚLEDZTWO, DOCHODZENIE) PRAWO GWARANTUJE POKRZYWDZONEMU STATUS STRONY, CO OZNACZA, ŻE MOŻE:

  • ustanowić pełnomocnika lub starać się o ustanowienie go z urzędu wykazując, że nie stać Cię na poniesienie kosztów jego udziału w sprawie;
  • składać wnioski o dokonanie wszelkich czynności w toczącym się postępowaniu przygotowawczym (a więc zanim sprawa trafi do sądu) i brać w nich udział, np. wnioski o przeprowadzenie oględzin, o przesłuchanie wskazanych świadków, przeszukania itd.; możesz również żądać dopuszczenia do udziału w innych czynnościach śledztwa lub dochodzenia;
  • ofiara ma prawo uczestniczyć w przesłuchaniu biegłego oraz zapoznać się z jego opinią. Może złożyć zażalenie na niemal wszystkie zapadłe postanowienia i zarządzenia, jak również może się żalić na decyzje, które naruszają jej uprawnienia;
  • ofiara ma prawo wglądu do akt sprawy i sporządzania odpisów dokumentów występujących w sprawie. Na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje zażalenie;
  • wnieść zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia lub śledztwa. Jeśli uwzględnione zostanie wspomniane zażalenie, wówczas podjęte zostaną dalsze czynności w sprawie. Natomiast jeżeli ostatecznie po raz kolejny zapadnie postanowienie umarzające postępowanie, na nie również przysługuje zażalenie. Jeżeli także ono nie zostanie uwzględnione, pokrzywdzony może sam wnieść do sądu akt oskarżenia jako oskarżyciel posiłkowy; akt oskarżenia składany przez pokrzywdzonego musi zostać sporządzony i podpisany przez adwokata!

W POSTĘPOWANIU PRZED SĄDEM MA PRAWO DZIAŁANIA JAKO STRONA W CHARAKTERZE OSKARŻYCIELA POSIŁKOWEGO.
Ofiara w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Oświadczenie takie może złożyć od momentu wniesienia aktu oskarżenia aż do odczytania go w sądzie. Jako strona (oskarżyciel posiłkowy) może nadal aktywnie brać udział w postępowaniu, a w szczególności:

  • korzystać ze swobodnego dostępu do akt sądowych – przeglądać je, sporządzać z nich notatki, wnioskować o wydanie kserokopii;
  • składać wnioski dowodowe;
  • zadawać pytania osobom przesłuchiwanym (oskarżonemu, świadkom, biegły);
  • składać oświadczenia;
  • składać zażalenia na postanowienia sądu wydane w toku postępowania;
  • wyrazić swoje stanowisko bezpośrednio przed wydaniem wyroku;
  • złożyć apelację od wyroku kończącego postępowanie.

RESTYTUCJI ( WYRÓWNANIA) PONIESIONYCH PRZEZ NIĄ SZKÓD.
Po uprawomocnieniu się wyroku skazującego (tj. gdy upłyną termin do złożenia apelacji albo sprawa została rozpoznana przez sąd II instancji) jeżeli osoba pokrzywdzona nie złożyła powództwa cywilnego w procesie karnym (o dochodzenie roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa, np. odszkodowania za poniesione koszty leczenia), albo pozostało ono bez rozpoznania, wówczas może złożyć do sądu cywilnego pozew o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przestępstwem oraz o zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną przestępstwem (za tzw. straty moralne).

MEDIACJI I POJEDNANIA ZE SPRAWCĄ.
Ofiara może wystąpić z taką inicjatywą do prokuratora lub do sądu.

TRAKTOWANIA JEJ Z GODNOŚCIĄ, SZACUNKIEM I WSPÓŁCZUCIEM.
Do szczególnego przestrzegania tego prawa zobowiązani są przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, służby zdrowia i służb socjalnych.

ZASTRZEŻENIA DANYCH DOTYCZACYCH JEJ MIEJSCA ZAMIESZKANIA DO WYŁĄCZNEJ WIADOMOŚCI PROKURATORA LUB SĄDU.
Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec świadka lub osoby najbliższej w związku z jego czynnościami może on zastrzec dane dotyczące miejsca zamieszkania.

ZACHOWANIA ANONIMOWOŚCI W SPRAWOZDANIACH PRASOWYCH, TELEWIZYJNYCH, W INTERNECIE I W INNYCH MEDIACH, dotyczących jej sprawy.
Dane personalne ofiary i jej wizerunek można upublicznić tylko za jej zgodą.

UZYSKANIA FACHOWEJ POMOCY: PSYCHOLOGICZNEJ, MEDYCZNEJ, MATERIALNEJ I PRAWNEJ.
Prawo to przysługuje ofierze od momentu zgłoszenia naruszenia lub groźby naruszenia dobra chronionego prawem.

BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ORAZ POSZANOWANIA JEJ ŻYCIA RODZINNEGO I PRYWATNEGO.
Ofiary nie wolno ponownie dręczyć – należy dołożyć wszelkich starań, by uniknęła ona dodatkowych niekorzystnych przeżyć materialnych, psychicznych, społecznych i moralnych. Oznacza to zakaz wkraczania w prywatność ofiary i jej rodziny ze strony wszystkich, którzy stykają się z nią w związku z popełnionym przestępstwem.

ŻĄDANIA UTAJNIENIA SWOICH DANYCH OSOBOWYCH.
Jeżeli ofiara występująca jako świadek przestępstwa lub osoba dla niej najbliższa ma uzasadnione obawy, że ze strony sprawcy za złożenie obciążających go zeznań zagraża mu lub jego najbliższym niebezpieczeństwo może wnieść do prokuratury lub sądu wniosek o utajnienie danych osobowych. Jeśli prokuratura lub sąd zezwoli na utajnienie danych osobowych świadka, wówczas ani oskarżony, ani jego adwokat nie dowiedzą się, kto złożył zeznanie.

Pełny katalog obowiązujących praw przysługujących ofiarom przestępstw wraz z instrukcją , konkretnie czego i od kogo ofiary przestępstw mogą się domagać zawiera dokument o nazwie POLSKA KARTA PRAW OFIARY – dokument przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z instytucjami i organizacjami rządowymi i pozarządowymi.